The Echoes : Ο Μώρις Πανάς μιλά για την δική του εφηβική «ηχώ»…

08/04/2019

The Echoes

Βρισκόμαστε στο 1966, στην εποχή της έκρηξη της μοντέρνας μουσικής παγκοσμίως. Τότε διέμενα στην οδό Πατησίων 203 απέναντι ακριβώς από την Σχολή Μουσικής “Μεταξά”. Από το μπαλκόνι άκουγα – και μαγευόμουν από- τις ηλεκτρικές κιθάρες από τα group που έκαναν πρόβα μέσα στην σχολή. Ήταν η εποχή που τα παιδιά άκουγαν πολλή μουσική και ήθελαν -στην πλειοψηφία τους – να κάνουν ένα συγκρότημα όπως τα ινδάλματά τους.  Έτσι λοιπόν σκέφτηκα κι εγώ να φτιάξω ένα σχήμα και έτσι – μην έχοντας μουσικές γνώσεις -γράφτηκα στην σχολή Μεταξά. Ήμουν μόλις 13 ετών και ξεκίνησα μαθήματα κιθάρας. Λίγο αργότερα είπα την ιδέα μου και στον τότε συμμαθητή μου Γιάννη Παπαδάκη, ο οποίος ήρθε κι αυτός στην σχολή ξεκινώντας να μαθαίνει μπάσο. Αργότερα ήρθε και άλλος συμμαθητής μου, ο Μάκης Σταματιάδης, ο οποίος ήταν και ο πρώτος τραγουδιστής του συγκροτήματος. Το συγκρότημα συμπλήρωσε ο ντράμερ Λάκης Ταμπάκος. Το όνομα του γκρουπ «The Echoes”.

Η πρώτη μας εμφάνιση έγινε στον χορό των αποφοίτων της γερμανικής Σχολής, στο Ξενοδοχείο King George στις 4 Φεβρουαρίου 1967, όπου έπαιζαν οι Playboys με την Κούκα και τους Pacers. Στο συγκρότημα εκείνη την βραδιά, συμμετείχαν επίσης δύο μέλη των Monsters, ο Σταύρος Παπαδόπουλος, μπάσο και ο Σπύρος Μαυρογιάννης, κιθάρα. Ο Σπύρος μετέπειτα έπαιξε σιτάρ στο single των Poll “Έλα  Ήλιε μου”, ενώ ο Σταύρος Παπαδόπουλος ακολούθησε μουσική καριέρα, παίζοντας και στην ορχήστρα του Μίκη Θεοδωράκη, έχει κάνει δική του δισκογραφία και τώρα είναι καθηγητής μουσικής και συνθέτης.

Σπύρος Μαυρογιάννης, Μάκης Σταματιάδης, Σταύρος Παπαδόπουλος, Μώρις Πανάς, Κώστας… και Λάκης Ταμπάκος

Την βραδιά εκείνη (04.02.1967) οι μουσικοί εναλλάσσονταν στην σκηνή και ο κόσμος συνέχιζε να χορεύει στην πίστα. Όταν ήρθε η σειρά μας και μέχρι να φορέσουμε τις κιθάρες και να πάρουμε θέση, ο κόσμος από την πίστα, μας κοίταζε με απορία, καθότι ήμασταν πολύ νέοι σε ηλικία, όλοι μεταξύ 14 και 15 ετών. Όταν αρχίσαμε να παίζουμε το πρώτο κομμάτι, στις πρώτες νότες του “The House of the Rising Sun”, ο κόσμος άρχισε να χορεύει και όλα κύλησαν ομαλά παρά το μεγάλο τρακ που είχαμε παίζοντας για πρώτη φορά μπροστά σε κοινό. Στην συνέχεια εμφανισθήκαμε ξανά σε άλλο χορό στο King George, όπου στο τραγούδι ήταν ο Νίκος Πολυκράτης και στο μπάσο ο Γιάννης Παπαδάκης.

Στις 21 Απριλίου 1967 δεν είχαμε σχολείο και κάναμε πρόβα στο σπίτι μου, με νέο ντράμερ τον Κώστα Τσαβαλά. Την ίδια στιγμή απέξω στην Πατησίων περνούσαν τα τανκς καθότι ήδη είχε γίνει το πραξικόπημα,  αλλά εμείς αδαείς και τόσο νέοι δεν είχαμε αντιληφθεί τι ακριβώς συμβαίνει κι έτσι συνεχίσαμε απερίσπαστοι την πρόβα.

Στην συνέχεια οι πρόβες γίνονταν στο διαμορφωμένο υπόγειο της σχολής Μεταξά επί της Πατησίων. Οι κιθάρες μας ήταν Echo, οι ενισχυτές μας Fender και η ντραμς Pearl. Μικροφωνική δεν είχαμε καθότι στα περισσότερα μέρη που εμφανιζόμασταν, υπήρχε ήδη εγκατεστημένη από το εκάστοτε μόνιμο συγκρότημα. Για τις λίγες φορές που χρειάσθηκε, κυρίως στα ρεσιτάλ, νοικιάζαμε.

Κώστας Τσαβαλάς, Κώστας…, Νίκος Πολυκράτης, Μώρις Πανάς.

Έκτοτε, παρόλο που το σχολείο μας έπαιρνε τον περισσότερο χρόνο μας, παίξαμε σε διάφορους χώρους, όπως στο Acropole Palace, στο VIPS σε Κυριακάτικα πρωϊνά (με τους Charms), στο Hilton, στο Hobby, στο Flisko (πρώην Igloo) και στο Stop. Επίσης εμφανισθήκαμε και σε πολλά άλλα Κυριακάτικα πρωινά, κυρίως στον κινηματογράφο “Κολοσσαίον” στην Κυψέλη όπου εμφανιζόταν και ο περίφημος Αγκόπ.

Οι εμφανίσεις μας περιοριζόντουσαν μόνο τα Σαββατοκύριακα, σε μουσικά πρωινά (τα λεγόμενα ρεσιτάλ) και μία καλοκαιρινή σεζόν είχαμε εμφανισθεί στον Ναυτικό Όμιλο Άνδρου. Τις εμφανίσεις μας κατά κύριο λόγο, τις κανόνιζαν οι κ.κ. Αβατάγγελος & Μεταξάς και, τις συμφωνούσαν μαζί μου κατόπιν συνεννόησής μου με τα άλλα μέλη.

Το ρεπερτόριό μας, το οποίο αποφασίζαμε από κοινού κάθε φορά, αποτελείτο από ξένες επιτυχίες της εποχής, όπως Nights in white satin, The Letter, The House of the Rising Sun, Hold on I’m coming, Keep on running, When a man loves a woman, Gloria, Hey Joe, Love me please love me, Obladi oblada αλλά και ελληνικές όπως Συγνώμμη, Ο διωγμός, Έξω από τον κόσμο, Εσένα που σε ξέρω τόσο λίγο, Η Πέτρα κ.α. Επίσης αρκετές από τις μεγάλες ιταλικές επιτυχίες της εποχής όπως Cuore Mato, Vita mia, il mondo κ.ά.

Τα σταθερά μέλη του συγκροτήματος ήταν ο Νίκος Μιχαλόπουλος, (κιθάρα/τραγούδι/φωνητικά), ο Κώστας Τσαβαλάς, (ντραμς), ο Νίκος Πολυκράτης, (τραγούδι/κιθάρα) κι εγώ (κιθάρα/όργανο/φωνητικά. Όταν έφυγε για την Αμερική ο Κώστας Τσαβαλάς τον αντικατέστησε στα ντραμς ο ξάδερφός του, Δημήτρης Τζαβέλλας, ο οποίος και παρέμεινε ντράμερ μέχρι το τέλος).

Επίσης πέρασαν από τους “Echoes” ο Μπάμπης Πετσικόπουλος στο μπάσο (αργότερα μεταπήδησε στους “Foremost”), ο Μάκης Λουκάκης (τραγούδι) και ο Παύλος Γκούφας (μπάσο).

Μώρις Πανάς, Μάκης Λουκάκης, Νίκος Μιχαλόπουλος και Δημήτρης Τζαβέλλας

Με όλα αυτά, φτάσαμε στο 1971, όπου τελειώνοντας το σχολείο οι Echoes  διαλύθηκαν. Εκείνη την εποχή είχα ήδη ξεκινήσει να γράφω δικά μου τραγούδια. Τότε μου πρότεινε ο Ιπποκράτης Εξαρχόπουλος (Τσάρλυ), με τον οποίο ήμασταν συμμαθητές από το σχολείο, να συμμετέχω στο συγκρότημα που θα έφτιαχνε, (λίγους μήνες μετά έγιναν οι “Νοστράδαμος”. Ταυτόχρονα ο Γιάννης Κιουρτσόγλου είχε την καλοσύνη να στείλει δύο τραγούδια μου στην Polydor, η οποία και μου πρότεινε συνεργασία για να γίνουν γυριστούν σε single 45 στροφών.

Μετά από πολλή σκέψη αποφάσισα να μην συνεχίσω επαγγελματικά πλέον με την μουσική, είτε συμμετέχοντας στο Νοστράδαμο με τον Ιπποκράτη,  είτε μόνος μου. Μετά από λίγους μήνες το 1972 αναχώρησα για το εξωτερικό, ακολουθώντας τελείως διαφορετικούς δρόμους. Σήμερα, κι ευρισκόμενος εκτός επαγγελματικών δεσμεύσεων, έχω φτιάξει ένα στούντιο στο σπίτι μου όπου περνάω τις ελεύθερες ώρες μου γράφοντας μουσική και τραγούδια για χόμπυ, αναπολώντας τις ωραίες μουσικές εποχές που περάσαμε. Ένα από τα τραγούδια μου είναι αφιερωμένο στους “Echoes” και λέγεται “For the Band”.

Μώρις Πανάς

Σίδνεϋ 3 Απριλίου 2019